Op de koffie bij José van Bokhoven in Drunen

Al bladerend in het fotoalbum van haar grootmoeder, ontstond bij José van Bokhoven de behoefte om de beelden en herinneringen van haar familie voor het nageslacht te bewaren. De beste manier om dat de doen leek haar het maken van een digitaal album, waarin ze zelf de verbanden en familierelaties door de jaren heen uit de doeken kon doen op een aansprekende manier. Ze heeft er nu vier klaar, allevier niet alleen interessant voor haar eigen kinderen, maar voor iedereen die graag een kijkje neemt terug in de tijd.

Het leven toen
Door het samenstellen van fotoalbums van vakanties en reizen had José al behoorlijk wat handigheid verkregen in het opmaken waardoor het allereerste album er meteen al aantrekkelijk en overzichtelijk uitziet. Ze maakte het rond haar 55ste verjaardag en plaatste zichzelf daarmee ‘In de tijd’, de titel die ze haar boek meegaf met als toevoeging: …een indruk van het leven van mijn ouders, daar waar ik opgroeide en wat er daarna gebeurde. De ontdekkingsreis maakte dat ze steeds meer geinteresseerd raakte in het verloop van de levens van de gewone mensen in het Brabant waarin haar voorouders, haar man en later ook haar kinderen opgroeiden en leven. Ze ging steeds meer verbanden zien en er doken tal van onderwerpen op die haar aandacht vroegen.

Stamboom als uitgangspunt
Als ze begint aan haar tweede album heeft ze veel materiaal verzameld, zoals familiefoto’s, brieven, informatie en beelden van internet. In haar gedachten heeft ze dan ook al een rangschikking gemaakt en ze duikt diep in de historie en het leven van de bevolking in en rond Drunen. Als basis maakt ze gebruik van wat er te vinden is in oude fotoalbums van haar familie en die van haar man. Stambomen die laten zien hoezeer de families in Drunen en omgeving in de loop der jaren met elkaar verweven zijn. In ‘De tijd voorbij’ gaat ze op zoek naar markante personen onder haar voorouders. We krijgen een beeld van het boerenleven, het katholieke leven, het uitzwermen van sommigen naar de grote stad en de opkomst van industrie die ervoor zorgde dat de bevolking snel een enorme groei doormaakte.

Narrenschip
Haar derde boekwerk is een apart geval. In ‘Carnaval in Dwergonië’ spat het plezier van de pagina’s en het bevat een verzameling die menig Drunenaar zelf zou willen hebben. Natuurlijk gelardeerd met foto’s van José, Hans, hun kinderen en kleinkinderen. Maar ook hier plaatst ze het fenomeen Vastenavond in de tijd, verwijzend naar het middeleeuwse Narrenschip van Jeroen Bosch ook wel Die Blauwe Schuyte genoemd.

Eeuw vol veranderingen
In maart van dit jaar voltooide ze ‘Andere tijden’ waarin ze zich verbaast over de vele veranderingen die plaats hebben gevonden. Zo kort geleden nog maar, in het leven van haar ouders en haar eigen jeugd. Dit voorlopig laatste boek is voor veel Brabanders nog zeer herkenbaar. Misschien herinnert niemand zich meer dat water uit de dorpspomp of de waterput kwam, maar de aanleg van elektriciteit, de eerste supermarkt, het graven van riolering, de opkomst van telefonie en de eerste auto liggen nog maar relatief kort achter ons. José duikt in het leven van de vrouwen. Hoezo niet werken? En al dat geploeter in en om het huis of de boerderij dan? De was, het koken voor de vaak de grote gezinnen, inmaken van groenten en fruit, meehelpen met de oogst of het plukken van hop? Of op je 12de als dienstmeisje aan de slag?

Nieuwsgierig
Dat er ook in dit boek af en toe een familielid opduikt is alleen maar grappig, per slot van rekening zijn deze albums niet gemaakt voor de goegemeente maar vooral voor haar eigen kinderen. Maar dat ze een nieuwsgierige, onderzoekende en creatieve geest heeft, toont José met het resultaat van haar inspanningen wel duidelijk. Ik ben in ieder geval blij dat ik deze week rustig de tijd heb gekregen om door haar ogen te kijken naar de geschiedenis van ons heem.

22 augustus 2019 © Tekst en foto’s: Annelies van der Sanden

Vorige
Volgende
Reacties

    Prachtig al die boeken waar heel veel tijd in is gaan zitten.
    Het is een genot om zo door de familiegeschiedenis en dat van Drunen te kijken.
    Wanneer komt je volgende boek.?

    Beantwoorden

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Praat mee