“Jammer dat cultuur niet de aandacht krijgt die ze verdient”

Drie sprekers waren er uitgenodigd voor het tweede door Cultuurtoren Honsoirde georganiseerde Cultuurcafé afgelopen donderdag 16 mei. Aan de opzet van de avond, inleiders, debat en ontmoeten in het keldercafé, werd op een boeiende, soms heel persoonlijke, en leerzame manier voldaan. Enige opmerking: het was vooral preken voor eigen parochie. Oftewel, het publiek bestond uit toehoorders ieder op zijn of haar manier gepokt en gemazeld op cultuurgebied. Toch viel er nog veel uit te wisselen en van elkaar te leren.

Gemiste kans
Dat zou zeker ook gegolden hebben voor de door afwezigheid schitterende gemeente. Want als je nauwelijks een visie hebt, laat staan beleid weet te maken op het gebied van cultuur, dan is een avond als deze een uitgelezen kans om je licht op te steken. Voorzitter Hildo van Engen houdt een kort welkomstwoordje en kondigt als eerste spreker Henk Willems aan. Willems staat wat cultuur betreft met zijn voeten in de klei. Hij is in deze sector een gewild bestuurder en zijn liefde voor de schone kunsten is in onze gemeente af te lezen uit de kunstwerken die hij na zijn ambtsperiode voor de burgers achterliet.

Verbinding
Willems geeft in zijn inleiding geen exacte definitie van wat cultuur is, maar de voorbeelden die hij aanhaalt spreken voor zich. Als socioloog constateert hij steeds weer, dat cultuur een verbindende factor is in de samenleving en veel zegt over onze identiteit. Ook onze gezamenlijke geschiedenis is bepalend voor onze cultuur. Af en toe zie je in onze gemeente projecten opduiken die erin slagen deze zaken bij elkaar te brengen. Hij noemt de Opera Vliedberg die voor veel mensen een kennismaking was met klassieke muziek en met de historie van hun eigen woonwijk. Ook Muziek op het Plein in Vlijmen zorgde behalve voor muziek en theater ook voor een kijkje in de dramatische geschiedenis van deze plek.

Hoop
Jammer dat in onze gemeente cultuur niet de aandacht krijgt die zij verdient. Als recent verdrietig voorbeeld noemt hij de sloop van de Hal van Lips na eerdere mooie restauratieplannen. Maar ook in zijn verleden als burgemeester heeft hij bedroevende ervaringen op cultureel gebied. Niet te durven ingaan op een aanbod om een boek te maken van St. Petersburg en Heusden, in een serie waarin belangrijke steden in Europa vergeleken worden met St. Petersburg, is er slechts één van. “Na de moeizame samenvoeging van drie gemeenten zou ik mezelf hiermee politiek onmogelijk gemaakt hebben” verklapt hij deze avond. Hij spreekt dan ook de hoop uit dat er in de toekomst in Heusden meer tijd, moeite en geld gestoken zal worden in cultuurbeleid. “Alle hoop is niet verloren als deze beweging maar een klein beetje vooruit gaat en niet achteruit” sluit hij af.

Scapinoballet
Barbara Brouwer, voorheen directeur van de Aleph vertrok in 2013 naar de gemeente Meijerijstad waar zij nu directeur is van het cultuurbedrijf Phoenix Cultuur. Zij staat te springen om te vertellen over de successen die er geboekt zijn, maar vraagt de aanwezigen eerst om terug te gaan naar de eigen schooljaren. “Wanneer was voor jou het moment dat je gegrepen werd door cultuur?” Zelf weet ze het nog l goed. Het Scapinoballet gaf een voorstelling op school. Het was eng en spannend en maakte een grote indruk op haar.

Talentontwikkeling
Ze haalt het voorbeeld aan van ‘de kleine Eric’ uit Den Bosch. Hij hoorde een trompettist spelen die een bezoek bracht aan zijn basisschool. We weten hoe dat is afgelopen. De kleine jongen kreeg kansen, ging les nemen en bleek talent te hebben. Nu staat Eric Vloeimans als topmusicus op grote podia. Talentontwikkeling moet niet afhankelijk zijn van toevalligheden, maar moet gezien worden als een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid. Wat in de sport mogelijk is, moet ook kunnen met cultuur, was de gedachte die uiteindelijk vorm heeft gegeven aan een duidelijke visie en de oprichting van een coöperatie. Daarin werken samen: de gemeente, bedrijven, onderwijs, conservatorium en andere kunstorganisaties.

Onschatbare waarde
“Natuurlijk hebben niet alle 3500 kinderen die op de basisschool wekelijks kunstles krijgen talent, maar wat ze aan cultuur meekrijgen is van onschatbare waarde voor hun latere leven.” Zo levert leren bespelen van een muziekinstrument skills op als creativiteit, doorzettings- en concentratievermogen. Voor bedrijven is het interessant om in cultuur te investeren. Hun werknemers varen wel bij een fijne leefomgeving waar van alles te beleven valt. Van de gemeente wordt verlangd dat er intensief wordt samengewerkt, met alleen geld geven is er te weinig commitment. “Het is een kwestie van volhouden en met een goed verhaal komen” besluit Barbara haar succesverhaal.

Verwondering
Aart Jan Gorter was lange tijd bestuurder van wooncorporatie Woonveste en is sinds een jaar voor D66 gemeenteraadslid. Hij zit nog in het stadium van verwondering, vertelt hij en hij beaamt de woorden van de vorige sprekers over het gebrek aan een cultuurvisie in Heusden. Want hoe makkelijk is het om cultuur de vrije teugel te geven en daarmee eigenlijk te zeggen: zoek het maar uit! Cultuur zit verweven in alle haarvaten van onze samenleving en verdient meer aandacht en ambitie. “Mijn indruk is, dat cultuur een moetje is, aan de achterste mem hangt” verklaart hij in zuiver Brabants. Hij begrijpt dat veel onderwerpen aandacht vragen, maar vindt hij toch dat het anders moet.

Huisvesting
De tijden zijn veranderd. Na flink schrappen op cultuur tijdens de economische crisis hoeft dat nu niet meer volgens D66. Het is nu tijd dat er ook vanuit de gemeente initiatieven komen en niet dat er alleen maar wel of niet subsidie gegeven wordt aan degenen die er om komen vragen. De gemeente dient ook verantwoordelijkheid te dragen voor de huisvesting van culturele activiteiten. Hoe kan het gebeuren dat een gebouw, waarin het Educatief Centrum Heusden actief is, onder hun kont vandaan verkocht wordt? En waarom is het niet gelukt om de verbinding te maken tussen De Voorste Venne en de bibliotheek? Zowel op cultureel als op sociaal en educatief gebied een gemiste kans.

Debat
Er volgt een stevig, interactief debat, waarin men probeert meer inzicht in en grip op het culturele beleid in onze gemeente te krijgen. De gemeente heeft geen visie en lijkt eerder terugtrekkende bewegingen te maken als het op cultuur aankomt, wordt opgemerkt. Barbara vindt dat cultuur uit de verdediging moet, in de aanval! Maak duidelijk welk belang cultuur heeft in allerlei sociale domeinen zoals armoede, ouderen, kernenbeleid etc. “We zijn niet zielig maar belangrijk!” En ze legt uit hoe dit in Meijerijstad met succes is toegepast. Zo liggen de beste kansen daar, waar de gemeente kan scoren. Daar moet je op inspelen.

Commitment
Anderen betogen dat de culturele organisaties en verenigingen meer samen zouden kunnen werken en daardoor een stevige gesprekspartner kunnen zijn. Legs Boelen stelt een paar lessen cultuureducatie voor gemeenteambtenaren voor, waarop Willems duidelijk maakt dat er, doordat veel ambtenaren niet in de gemeente wonen, te weinig bekendheid en commitment is. Laura Hoek, directeur van Het Pieck, heeft een andere beleving. “Dat culturele bewustzijn is er wel”, vertelt ze, “maar om als culturele instelling te kunnen excelleren is er meer financiële armslag nodig.”

Actie!
Marjolein van den Akker, Trefpunt Heusden, prijst de goede contacten met gemeentelijk mogelijkmaker Judith van den Berg en is blij met het budget waarmee kunsteducatie tijdens en na schooltijd gefaciliteerd kan worden. Anthony Fokker pleit voor een cursus voor bestuurders van culturele organisaties, zodat zij verenigingen die nu ten onder gaan, kunnen behouden voor de gemeenschap. Paul Schalken ziet het idee van een coöporatie wel zitten, maar hoopt op een initiatief vanuit de politiek. Waarop Hans van den Eeden opmerkt dat de culturele organisaties ook zich zelf moeten aankijken en niet alleen maar een afwachtende houding kunnen aannemen als ze iets willen bereiken. Misschien één sterk bestuur voor meerdere verenigingen, oppert Henk Willems. “Zorg in ieder geval dat je een partij bent.” Gorter adviseert om behalve de ambtenaren ook raadsfracties te benaderen. “Gebruik alle gezichten van de gemeente”.

Hildo van Engen vat de avond samen in twee genoemde uitersten: De gemeente wijst zelf bestuurder aan (zoals indertijd de voorzitter van Harmonie Drunen) of ‘het is maar wat je er zelf van maakt’. Met een drankje in de hand worden er de rest van de avond nog aardig wat ‘verbindingen’ gemaakt. Op naar het derde Cultuurcafé.

20 mei 2019 (c) Tekst Annelies van der Sanden, foto’s Ad van Kessel

 

Vorige
Volgende
Reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Praat mee