Vlijmens Spektakel slaat in als een bom!

Het Plein sprak niet maar schreeuwde het uit

Op 5 november 1944 trokken Schotse colonnes Vlijmen binnen. De oorlog was nog lang niet voorbij, maar in Vlijmen werd de bevrijding al volop gevierd. Hitler had echter nog een geheim wapen achter de hand en daarmee werden de Vlijmenaren hardhandig en ontnuchterend met de neus op de feiten gedrukt. Vanuit Noord-Oost Nederland werden vliegende bommen gelanceerd om de geallieerden in de havens van Antwerpen te treffen. Vlijmen lag precies in de aanvliegroute van deze V-1’s en ook nog eens op het punt waar in de V-1 van de eerste brandstoftank naar de tweede werd overgeschakeld. Dat haperde nogal eens met als gevolg dat de vliegende bom dan onherroepelijk neerstortte. En zo werd Vlijmen getroffen door vier V-1’s, die alle een enorme verwoesting veroorzaakten. De tweede vliegende bom die Vlijmen trof kwam op 2 januari 1945 neer in het centrum ter hoogte van de kruising van De Akker en de Akkerstraat. De ravage was enorm en er vielen 13 doden te betreuren. Alle huizen ter plaatse veranderden in ruïnes en wat ook overbleef was een enorme krater. Na de oorlog werden hier geen huizen meer gebouwd, werd de krater gedicht en kwam er het Plein voor in de plaats.

Dit gegeven en het feit dat het Plein eindelijk gerenoveerd is, was voor de Stichting Evenementen Vlijmen aanleiding voor het organiseren van een spectaculair openluchttheater met muziek, zang, dans en toneel. Op het Plein in Vlijmen werd niet alleen de geschiedenis en totstandkoming van het Plein, maar ook de historie van het dorp op een zinderende manier tot uitdrukking gebracht. In drie dagen werd het openluchttheater door zo’n 2300 mensen bezocht.

De regie had geen beter moment kunnen verzinnen om de voorstellingen te organiseren, want precies op dit moment ligt er op de kop van het plein een enorme krater. Net alsof de V-1 zojuist is ingeslagen!

Alsof er een V-1 is ingeslagen!

Rode draad in de voorstelling was het bejaarde echtpaar, dat tussen verhuisdozen en met gepakte koffers zit te wachten op vertrek uit Vlijmen. Zij haalden al mijmerend nostalgische herinneringen op aan hun leven in Vlijmen, waarbij tal van gebeurtenissen – letterlijk – aan hen voorbijtrokken. Te beginnen met het blijde onthaal van de bevrijders in hun militaire jeeps en de dreiging en de verwoesting van het dorp door de V-1’s. Daarna de wederopbouw met noodwoningen, de aanleg van het plein en de rol die architect Jan Luijben als “het Zwarte Schaap” hierbij speelde. Hoe de meeste inwoners alleen maar via hun bijnaam bekend waren en dat Vlijmen net na de oorlog vooral een dorp was van mandenmakers. Maandenmakers, die hun messen nog wel eens wilden gebruiken om een ruzietje te beslechten. Maar ook hoe Vlijmen – net zoals bezongen door Wim Sonneveld in “het Dorp” – langzaam veranderde: dat de kleine middenstanders verdwenen (alhoewel in Vlijmen slagerij Van de Ven nog altijd bestaat!) met daarbij ook de bekende bierbrouwerijen Het Hert en De Valk. Hoe Amerikaanse invloeden gingen overheersen, maar ook de fameuze Ronde van Vlijmen met de mythische Tini Wolfs op kop trok aan de herinnering voorbij. Uiteraard ontbrak ook de legendarische dr. Martens niet en ook hier had de regie een perfecte timing! Want terwijl dr. Martens zijn huisbezoeken aflegde raasde er een ambulance met loeiende sirenes langs het Plein. Wat een van de spelers verleidde tot de uitspraak: “Zo erg is het nou ook weer niet!”
Ook het carnaval met de onvermijdelijke Piet van Oijen liet zich zien en op geregelde tijden kwamen de burgemeester met projectontwikkelaars voorbij. Het duurde lang – te lang – voordat het Plein zijn huidige status kreeg, maar dat het er nu mag zijn werd door de acteurs van het Vlijmens Spektakel niet uitgesproken maar uitgeschreeuwd. De sprankelende voorstelling eindigde met het zingen van het Vlijmens Volkslied en de belofte van meer in de toekomst.

In 1944-45 werd Vlijmen voor een groot gedeelte weggevaagd door V-1’s. Helemaal van de kaart was Vlijmen dan wel niet, maar het Vlijmens Spektakel heeft het dorp toch zeker wat meer op de kaart gezet.
Hopelijk heeft de Stichting Evenementen Vlijmen niet alle kruit verschoten en kan de Vlijmenaar ook komende jaren opnieuw genieten van een geweldig openluchttheater.

© 2018, tekst Ben Libregts, foto’s Ad van Kessel.

Vorige
Volgende
Reacties

    Ik ben niet live daar geweest maar heb het teruggezien op HTR. Het was geweldig! Heel mooi. Ook ik weet nog dat daar die V 1 gevallen is.
    Mooi gedaan door iedereen.

    Beantwoorden

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Praat mee