03 april 2018 |
0
0

Faalangst? Hulp helpt

“Belemmer niet het uitzicht van je kind, want dat doe je als je vóór je kind loopt, het schoolgebouw of klaslokaal in. Ga er ook niet naast staan zodat je kunt ingrijpen, maar sta achter je kind, zodat het zijn eigen fouten kan maken en je het zo nodig kunt opvangen, waarbij je het tegelijkertijd de vrijheid geeft om zijn eigen weg te kiezen.” Dat zeggen Sandy Winde (www.oogvooropvoeden.nl) en Brechtje van Goor (www.buroreiswijs.nl) tegen het einde van hun lezing. Beiden zijn coach en ze bieden ondersteuning bij opvoeding. De dames mochten zich afgelopen woensdag verheugen op een enorme opkomst – minimaal 100 bezoekers – in de bibliotheek in Drunen bij hun lezing over faalangst.

In de Volkskrantbijlage Sir Edmund van 17 maart wordt de vraag gesteld of – in de huidige prestatiemaatschappij – de strijd om hoge cijfers jongeren ziek maakt van perfectionisme. We lezen vaak dat opgeven geen optie is, dat wie echt iets wil, alles kan bereiken. Ga er maar aan staan als kind, als puber, aan de hoge verwachtingen die ouders en anderen – onbewust – van je hebben.

Talenten en mogelijkheden
Winde en Van Goor laten een ander geluid horen. Weliswaar spreken zij ook over talenten en mogelijkheden, dé clichés van deze tijd, maar bij hen gaat het om het geluk van het kind. Ze praten over belemmeringen die de ontwikkeling van kinderen en jongeren/volwassenen in de weg kunnen staan, en ze dragen allerlei ‘tips & tools’ aan.

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand
Voor veel opvoeders moeilijk te hanteren, het faalangstige gedrag van hun kind herinnert sommigen aan hun eigen angsten of onzekerheden. Wanneer zij het kind met een relativering ‘ach ja, dat had ik ook’ denken gerust te stellen, slaan ze de plank mis. Want het kind herkent zijn gedrag in dat van jou. Er is kennelijk niets aan te doen, denkt het kind, want mama/papa is nog steeds bang iets verkeerd te doen. “Waar het om gaat,” zeggen de inleiders, “is hoe je bepaalde dingen doet of zegt. Je mag falen en verdrietig zijn, ook als ouders, maar laat zien hoe je daarmee omgaat. Geef je kind zijn eigen verantwoordelijkheid en probeer niet alles weg te nemen en ga zeker niet vergelijken met anderen.“
“Overdrijf niet met complimenten, want dan krijg je een tegengesteld effect. Niet elk werkje is een kunstwerk. Bedenk hoe je een terecht compliment vorm gaat geven en confronteer het kind ook met wat het niet goed doet of kan. Wees je dus bewust van de waarde van je compliment, want een kind denkt al gauw dat het iets speciaals moet laten zien, omdat dat van hem wordt verwacht. Of juist niet, want papa en mama vinden toch alles van mij goed.”

Rinkelende alarmbellen
“Als een kind een beetje onzeker is, is dat niet erg, maar als het te vaak en in te veel situaties angstig is en altijd slecht slaapt, dan ligt faalangst op de loer. Zeker als het ook op sociaal gebied opvalt: het is bang een relatie met anderen aan te gaan en onderpresteert stelselmatig in motorische situaties.” “De alarmbellen moeten afgaan als een kind clownesk gedrag vertoont, of juist verlegen is of boosheid toont waar dat niet nodig is, of waar het zich terugtrekt. Maar ook als het veelvuldig lichamelijke klachten heeft, zoals buikpijn, hoofdpijn en transpireren, als het hyperventileert en slaapproblemen heeft. Het kind met clownesk gedrag of de ADHD’er krijgt de aandacht wel, maar de andere signalen zijn een stuk moeilijker waar te nemen.”

“Een mens beschikt over drie basisemoties”, vertellen de dames. “Namelijk boosheid, angst en liefde. Als een dier wordt uitgedaagd door een ander dier, kan het boos worden en het gevecht aangaan omdat het wil overleven. Maar ook angstig, omdat het andere dier groter is, wat vluchtgedrag teweegbrengt. Waar het om gaat, is dat een mens moet leren de werkelijke van de onwerkelijke angst te onderscheiden. Hoe reëel is de angst of de boosheid? In de Relationele Emotieve Therapie (RET) leer je belemmerende gedachten (bang dat je iets overkomt op basis van eerdere ervaringen) om te buigen naar mooie gedachten over jezelf. Dat kost veel tijd en je moet ze blijven herhalen zodat ze kunnen inslijten. Maar het werkt!”

De werking van de hersenen
“De grote hersenen hebben een geheugenfunctie, terwijl de kleine de bewegingsfunctie aansturen. Het vluchtinstinct bij angst veroorzaakt de aanmaak van adrenaline die naar de kleine hersenen gaat. Het geheugen krijgt daardoor géén impuls, waardoor je niet bij de opgeslagen informatie kunt. Daardoor weet je bijvoorbeeld bij een toets de antwoorden niet meer.”
“Iemand met uitstelgedrag vermijdt situaties, waardoor de omgeving verkeerde signalen kan oppikken. Een opmerking als ‘Je bent lui, doe je best eens’, maakt dat iemand zich steeds meer terugtrekt, want de negatieve bevestiging drijft hem in een negatieve spiraal. In dit geval is er sprake van passieve faalangst, iets heel anders de actieve vorm, waarbij iemand juist enorm zijn best doet.” “De kunst is te leren hoe je je eigen negatieve gedachten kunt omkeren in positieve”, vertellen de dames. Veel informatie over hun therapievormen is terug te vinden op eerdergenoemde websites. Een gratis e-boek ‘Verbeter prestaties, verminder je faalangst’ op: www.oogvooropvoeden.nl/.

03-04-2018 (c) tekst en foto’s Dimph Vos / archief Sandy Winde en Brechtje van Goor / bibliotheek Drunen: Annique Heymans

Vorige
Volgende
Reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Praat mee