07 november 2017 |
0
0

Even ontspannen, mevrouw en Klaar is Kees

Even ontspannen, mevrouw en Klaar is Kees

Schatplichtig is ze aan tante Annie, boerin in Twente, en aan oom Herman, onderwijzer en journalist. Mieke Kerkhof, gynaecoloog in het Jeroen Bosch Ziekenhuis in ’s Hertogenbosch en schrijver/’anekdotist’, praat graag over haar inspirators. Op 6 november, tijdens de laatste lezing van dit seizoen van de lezingencyclus Dat had je gedacht! in de bibliotheek van Vlijmen, hoort het publiek wie het schrijfvlammetje van het kind Mieke in gang hebben gezet. Het vlammetje dat heeft geleid tot enkele bundels, waarvan ze er vandaag twee bespreekt en waaruit ze uitvoerig citeert. Over geboorte: Even ontspannen, mevrouw en over sterven: Klaar is Kees.

Tante en oom hadden steeds mooie anekdotes en kleine Mieke, die voor haar opstellen vaak een 10 scoorde, was destijds een grage luisteraar. Ook nu nog luistert ze intens én ze schrijft. Dagelijks, in de spaarzame ogenblikken die haar werk haar toelaat. Over haar eigen dagelijkse belevenissen, over de verhalen die mensen vertellen of over datgene wat ze bij toeval hoort of ziet, onder andere tijdens haar contacten met haar patiënten en collega’s.

Ikjes in NRC

Deze anekdotes komen ook terug in de ikjes die ze opstuurt naar NRC, waarvan er dit jaar vier zijn geplaatst. Haar is verteld dat dat veel is. “Een ikje is een persoonlijke ervaring of anekdote van lezers in maximaal 120 woorden”, aldus het NRC. Jaarlijks verschijnen er zo’n 320. “De ikjes die niet worden gepubliceerd”, vertelt Kerkhof, “geven een tijdsbeeld en gaan daarom naar het Meertensinstituut.” Dit instituut voor onderzoek en documentatie van de Nederlandse taal en cultuur is bij velen bekend als Het Bureau, waarover de schrijver Han Voskuil zeven delen heeft uitgebracht.

Kerkhof leest met zichtbaar plezier voor uit Even ontspannen mevrouw en Klaar is Kees. Haar aandachtige publiek reageert afwisselend vrolijk en ontroerd. Begrijpelijk vindt Kerkhof dat, waarbij ze de Duitse filosoof Theodor Lipps citeert: “Humor en tragiek zijn twee zusters die men vaak moeilijk van elkaar kan onderscheiden.”

Betrokken gynaecoloog

Voor de goede orde, Mieke Kerkhof is vooral gynaecoloog, iemand die zich zeer betrokken voelt bij al haar patiënten. Ze ziet de hele mens en niet alleen de baarmoeder of eileider. Iedere vrouw krijgt van haar volop de tijd, reden voor de geregelde uitloop van Kerkhofs spreekuur. “Mensen die aandacht krijgen vertellen meer, waardoor de dokter ze beter kan helpen”, zegt ze. Daarbij baseert ze zich niet alleen op haar eigen waarneming, maar ook op die van bijvoorbeeld Jozien Bensing, hoogleraar klinische en gezondheidspsychologie. Zij ontving in 2006 de Spinoza-premie voor haar onderzoek naar arts-patiëntcommunicatie en zei eens: “Het spreekuur van de gynaecoloog, zoals eigenlijk bij iedere arts, is een tuin vol mogelijkheden.” Daarvoor filmde Bensing zo’n 10.000 arts-patiëntgesprekken, die ze vervolgens heeft geanalyseerd.

Winkelwagentje

Mieke Kerkhof gebruikt de uit- en aankleedmomenten voor een praatje en dus ook bij de mevrouw die voor onderzoek kwam. Aan haar collier hing een bedeltje in de vorm van een winkelwagentje. Mevrouw legde desgevraagd uit dat ze dat van de filiaalchef had gekregen toen ze 12,5 jaar in dienst was bij de Plus. Bij een volgend bezoek herinnerde Kerkhof zich dit, waardoor ze mevrouw meteen kon vragen hoe het bij de Plus was. Dankzij deze ogenschijnlijk eenvoudige contactmomenten kun je een band opbouwen met je patiënten, licht Kerkhof toe.

De ikjes en de anekdotes in de bundels legt Kerkhof altijd voor aan haar patiënten vóór publicatie, juist omdat het vaak gaat om intieme, soms humoristische verhalen of groot verdriet.

Helder en direct

Natuurlijk zijn er veel verdrietige verhalen, over ongeneeslijke tumoren, miskramen en doodgeboren kindjes. Baby’s die in de baarmoeder zijn gestorven, maar die hun moeders toch langs de natuurlijke weg moeten baren. Vaak zijn moeders in eerste instantie boos, maar zo’n bevalling maakt het kindje gewoon weer de baby van de ouders, legt Kerkhof uit. Wanneer ze constateert dat de baby is gestorven, draait ze niet om de boodschap heen. Ze vertelt de moeder direct: Mevrouw, uw baby leeft niet meer. Dan kan ze meteen daarna steun bieden. Vertellen over voet- en handafdrukjes en haarlokjes als aandenken aan hun kindje. “Geboorte en dood kun je niet los zien van elkaar; een miskraam is het verlies van een verwachting.”

De mooie anekdotes over vreugde en verdriet, over humor en over verwachtingen, en de bijdragen van onder anderen Brigitte Kaandorp, Marc Marie Huijbregts, Drs. P, Youp van t Hek, Herman Finkers en Koen Verbraak zijn te lezen in de fraaie bundeltjes van Mieke Kerkhof.

 

07-11-2017 (c) tekst Dimph Vos, foto’s Ad van Kessel

Vorige
Volgende
Reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Praat mee